| NAMAZ DİNİN DİREĞİDİR |
Bu kitab ı yazmayı sürdürdüğüm günlerden birindeydi. “Yeni bir çalışmanızvar m ı?” diyen bir okuyucuma, “Sabah namazına nasıl kalkılır, konulu bir kitaphaz ırlıyorum” cevabını verdim. Kitap projemi duyan hemen herkesin dediği gibi,“Bu konuda kitap çap ında bilgi var mı?” diyerek hayretini ifade etti. Ben dekonunun en ince ayr ıntılarına kadar indiğimi, söz gelişi yolculukta bile namazıhiç kazaya b ırakmamayı esas aldığımı belirttim. Kendisi işi gereği çok yolculukyapan birisiydi. “Desene biz yand ık. Ben yolculuklarda çoğu kez kazaya bırakıyorum”dedi. Yolculu ğun özel şartları vardır. Eğer kendi kontrolünüzdeki bir araçla seyahatediyorsan ız, namaz vakitlerinde uygun yerlerde durabilirsiniz. Ama sizin kontrolünüzd ışındaki bir otobüs, gemi, uçak, tren gibi toplu taşıma aracıyla yolculukyap ıyorsanız, bazı tedbirler almak zorundasınız.Bunun için s ırasıyla şunları yapmalısınız:a. Vas ıta ve zaman seçimi: Gideceğiniz yere kaç saatte gidiliyor ve hangivakitleri yolculuk esnas ında kılmak mecburiyetindesiniz? Saat kaçta çıkarsanız,daha az namaz vaktini yolculukta geçireceksiniz? Seyahat etti ğiniz firma, neredeve hangi saatte mola veriyor, hangi vakti molada k ılmanız mümkün? Firma yetkilileri,namaza duyarl ı mı?Öncelikle bu sorular ın cevabını araştırıp, baştan tedbir almanız gerekir. Kimifirmalar ın araç kaptanları ve diğer çalışanları namaza karşı duyarlı, belki kendileride k ılıyorlar ki, mola yerini ve süresini ayarlarken daha esnek davranıyorlar.Bir yolculukta, araç kaptan ına giderek, “Eğer birkaç dakika daha bekleyebilirseniz,sabah namaz ının vakti girecek ve namazımı kılabileceğim” dedim. Kaptankabul etti. Vakit girince namaz ımı kısa sureler okuyarak kıldım ve hemen otobüseko ştum. Bir keresinde yeni hareket etmiştik ve tam şehir dışına çıkmışken akşamezan ı okunmuştu. Birkaç kişi namaz kılıyordu ve şoföre rica ettik. Hemenbir caminin önünde durdu ve namaz ımızı kıldık.Burada dikkat etmeniz gereken, mümkün mertebe önceden abdesti almak ve fazla zaman harcamadan görevinizi yerine getirmektir. Aksi takdirde hem kaptan ızor durumda b ırakmış, hem de namaz kılmayanların tepkisini çekmiş olursunuz.Namaz k ılmayanları eleştirmek, küçümsemek ve hoşgörü göstermek zorundaolduklar ını düşünmek yanlıştır. Onlar şu anda namaz konusunda sizin kadarş uurlu ve duyarlı olmayabilirler. Ama bir gün gelir, sizi bile geçebilirler.Hiç kimseye kar şı itici olmamak, herkesin seçimine saygı duymak gerekir.Neticede namaz ı Allah için kılacaklar, bizim için değil. Namazın sahibi onlarasüre tan ır ve sabırlı davranırken, bizim aceleci olup ıslahı mümkün olan insanlarınamazdan so ğutmamız doğru olmaz.b. Mecbursan ız araçta kılabilirsiniz:Namaz ınızı öncelikle, bir mescitte veya uygun bir yerde, bütün şartlarına uyarakk ılmalısınız. Bunun için firma seçimi, çıkış saatiniz ve mola zamanına dairbütün tedbirleri ald ığınız halde sonuç olumsuz olabilir. Plânladığınız vakitte molayerlerinde olamaz ve namaz vakti seyahat esnas ında girebilir. Bu durumda neyapmal ısınız?Öncelikle abdestli olmaya dikkat edin. Çünkü, abdestli iken en küçük f ırsatıbile hemen de ğerlendirmeniz mümkündür. Ama buna imkân bulamamışsanız,yine de cesaretiniz k ırılmasın.Bu durumda yapman ız gereken, otobüs kaptanına giderek, namaz kılmak istediğinizi,uygun bir yerde durabilirse memnun olaca ğınızı, nazik bir üslûpla söylemektir.Kimi şoförler böyle bir isteği hemen kabul etmektedir. Ama bazıları,geç kald ıklarını, belirli bir vakitte gitmek istedikleri yerde olmaları gerektiğinisöyleyebilirler. Nitekim bir yolcu böyle bir istekle şoförün yanına gitmiş. Şoför, “Daha sonrakaza edersin” cevab ını vermiş. Yolcu da esprili bir şekilde, “Ya ben kaza etmedenönce, siz kaza ederseniz, ne olacak?” diye sormu ş.Bu tür bir olay Mehmed Paksu Hocan ın başından geçmiş. Bir yolculukta namazıkazaya b ırakmamak için şoförden müsait bir yerde 5 dakika durmasını ricaetmi ş. Şoför reddetmiş, bütün ısrar ve ricaları geri çevirmiş. Az sonra otobüsünön lastiklerinin ikisi birden patlam ış. Şoför aracı güçlükle durdurmuş. Tabiî, lastikleryenileninceye kadar mecburen mola verilmi ş ve Paksu Hoca namazınık ılmış.Burada önemli bir husus şudur: Şoför reddettiğinde onunla tartışma yapmakyerine olumlu davranmak en iyisidir. “Nas ıl durmazsınız, bu benim en doğalhakk ım, ibadet özgürlüğüne saygınız yok mu?” türünden sözler söylemek, onurencide edece ği gibi, daha da inatlaşmasına ve namaz kılanlar hakkında olumsuzdü şünmesine sebep olabilir. Bunun yerine, “Yolculuklarımda hep bu firmayıtercih ediyorum. Daha önce böyle durumlarda hep yard ımcı olmuşlardı. Zatenfazla bir zaman almaz. Hemen farz ını kılıp geleceğim” gibi bir ifade kullanmak,daha sevimli ve ikna edicidir. Unutmay ın: Bütün alanlarda müthiş bir rekabet yaşanıyor ve hiç kimse böylenazik bir mü şterisini kaybetmek istemez.Uzun yolculuklarda en büyük derdim, namazlar ı vaktinde kılabilmektir. Bununiçin defalarca hesaplar yapar, say ısız formül üretirim. Şimdiye dek defalarcaotobüs şoförlerine namaz için durmaları ricasında bulundum. Çoğunlukla anlayışve yard ım gördüm.Tüm tedbirlere ra ğmen dört başı mamur bir namaz kılma imkânınız olmazsa,araçta k ılmanız gerekir.Çünkü Rabbimiz, şu ayet meallerinde bu hususu anlatır ve ertelemeye aslaizin vermez: “Namazlara ve bilhassa orta namaz olan ikindi namaz ına devam edin. Ve Allahiçin namaza durup k ıyamda bulunun. Bir tehlikeden dolayı korkuya düşerseniz,yaya veya binekli olarak namaz ı nasıl kılabiliyorsanız, öylece kılın, ertelemeyin.Tehlikeden emin oldu ğunuzda ise, Allah’ı, O size bilmediklerinizi nasılö ğrettiyse öyle zikredin, ibadetlerinizi de size öğrettiği gibi yerine getirin.” (Bakara:238-240) Farz ve vacip namazlar ınızı hayvan ya da ulaşım araçlarında kılmanızın zarurîhalleri şunlardır:– Binekten indi ğinizde can ve mal emniyetinden endişe ederseniz.– Vas ıtadan inme imkânınız yoksa veya indiğiniz takdirde tekrar yetişemeyipkaç ırmaktan korkarsanız.Bu durumlarda namaz ınızı araç içinde oturarak kılabilirsiniz. Ancak tren,uçak, gemi gibi vas ıtalarda mümkünse ayakta kılınır, değilse oturarak kılınır.Hayvan veya vas ıta üzerinde oturarak namaz kılacak olan kimse, secdede rükûdanbiraz fazla e ğilir. Ancak otobüste öndeki koltuğun üzerine baş koyarak secdeetmek mekruhtur. Hareket hâlindeki araçlarda namaz k ılarken kıbleye dönme mecburiyeti yoktur.Arac ın gittiği yöne doğru oturulan yerde îma ile namaz kılınır.Bu sayd ığımız yolları hiç denemeden, hiçbir gayrete girmeyip namazı kazayab ırakmak, büyük bir günahtır. Yolculuk bittikten sonra namazların kazasınıyapmakla sorumluluktan kurtulunmu ş olunmaz. Çünkü, burada kazaya bırakmayıgerektirecek bir engel yoktur. İ lmihallere bakarak yolculukla ilgili seferîlik hükümlerini ve binek üzerindenamaz ın ayrıntılarını öğrenebilirsiniz. Bu konuları bilmemek, namazı kazaya bırakmakiçin mazeret say ılmaz. Çünkü, dinimizi yaşamaya yetecek kadar bilgiyiö ğrenmeye mecburuz.c. Cem’-i takdim veya cem’-i te’hir yapabilirsiniz E ğer uzun bir yolculuk yapıyorsanız ve birkaç namaz vakti seyahatte geçiyorsa,ba şka bir çözümden daha bahsedebiliriz. İlmihal kitaplarında genişçe açıklananbu çözüme, “cem’-i takdim ve cem’-i te’hir” denir. Yolculuk ve hastal ık esnasında, öğle ile ikindi, akşamla yatsı namazlarınıntakdim (öne alma) veya tehir (erteleme) şeklinde birleştirerek tek bir vakitte kılınmasınaHanefî âlimleri kar şı çıkmakla beraber, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîleregöre bu namazlar ı birleştirerek kılmak caizdir, yapılabilir.Bu üç mezhebe göre, ö ğle ve ikindi namazları öğle veya ikindi vaktinde peşpe şe kılınabileceği gibi, akşam ve yatsı namazları da akşam veya yatsı vakitlerindenbirinde beraberce k ılınabilir. Ancak bu namazları kılmadan önce takdimveya tehir edilece ğine niyet edilmesi şarttır.Meselâ, ö ğle namazını ikindi namazıyla birleştirerek ikindi vaktinde kılacakkimsenin, ö ğle namazını kılabilmesi için ikindi namazının vakti girmeden—yanibir farz namaz k ılınacak kadar vakit varken—öğle namazını tehir edeceğine dairniyet etmesi gerekir. Ö ğle namazı takdim veya tehir edildiğinde her zaman ikindidenönce, ak şam namazının da yatsıdan önce kılınması gerekir. Ancak sabahnamaz ı için takdim veya tehir mümkün değildir.Burada Hanefî olan kimseler, dilerlerse di ğer üç mezhebe uyarak, takdim veyatehir yapabilirler. Bize göre, oturarak namaz k ılmak yerine, cem’ yapmak dahafaziletlidir. Çünkü, araçta k ılınca gerçek anlamda kıyam, rüku, secde yoktur.Ama iki vakti birle ştirmede vakit dışında bütün rükünler vardır.İş te dinimizin böyle kolaylıkları varken yolculukta namazı kazaya bırakmakhiçbir şekilde kabul edilemez.18:16 - 11/5/2007 - yorum yaz
|
Tanım BÜTÜN HERKEZİ NAMAZ KILMAYA DAVET EDİYORUZ. ŞÜPHESİZ Kİ İNSANLAR ALLAH'A KULLUK (İBADET) ETMEK İÇİN YARATILMIŞLARDIR. İBADETLERİN EN ÖNEMLİSİ İSE NAMAZDIR. ÖLÜNCE VERİLECEK İLK HESAP KİŞİNİN NAMAZLARIDIR. GELİN BU HESABI KOLAY VERELİM. Ana Sayfa Profilim Arşiv Arkadaşlarım Kategoriler Son Yazılar - NAMAZ İLE İLGİLİ HADİSLER - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 20. Benim kalbim temiz, - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 19. Camiye ve abdest yerine uz - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 18. Yer temiz mi, ortam uygun - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 17. O kadar çok engelim var ki - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 16. Kılacaktım, ama unuttum - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 15. Yolculukta nasıl kılayım? - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 14. Askerde nasıl kılayım? - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 13. İş yerinde izin vermiyorla - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 12. Üzerim temiz değil - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 11. Elimde yara var, abdestim - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 10. Hastayım nasıl kılayım? - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 9. Çok yoğun işlerim var - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 8. Kılacağım, ama duaları bilm - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 7. Sihirli formül arayışı - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 6 Hiç bitmiyor, usanıyoruz - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ -5. “Çalışmak da ibâdettir - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ -4. “Zamanım yok” id - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 3 Daha gençsin, yaşlanınca kıl - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - 2 “Allah Gafûr ve Rahîm& - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ -1 Önemini bilmemek - NAMAZI TERK ETMENİN BAHANELERİ - SABAH NAMAZININ VAKTİ GÜNEŞ DOĞUNCA ÇIKAR - Hz. Ömer yaralıyken bile - SABAH NAMAZININ SÜNNETİ BİLE DÜNYADAN HAYIRLI |